Boyun FıtığıNedir?
-
-
Boyun fıtığı (tıptaki adıyla servikal disk hernisi), boyun omurları arasında bulunan disklerin yerinden kayarak ya da yırtılarak omurilik ya da sinirlere baskı yapması durumudur. Bu durum, genellikle ağrıya, uyuşmaya ve bazı durumlarda güç kaybına sebep olabilir.
Boyun Fıtığı Nasıl Oluşur?
Yaşlanma ve Dejenerasyon
- Diskler yıllar geçtikçe su kaybeder ve elastikiyetini yitirir.
- Bu da hastalarda fıtıklaşmaya zemin hazırlar.
Travma ve Ani Hareketler
- Ani boyun hareketleri, spor yaralanmaları, ağır kaldırma, çarpma veya kaza disklerde hasara sebep olabilir.
Obezite
- Aşırı kilo, omurganın her bölümüne yük bindirir ve diskler üzerindeki baskıyı artırır. Obezite, boyun fıtığı riskini artıran önemli bir faktördür.
Kötü Duruş
- Bilgisayar/telefon başında uzun süre kötü duruş, uzun süreli masa başı çalışma, eğik durmak boyundaki baskıyı arttırır.
Tekrarlayan Zorlanmalar
- Sürekli boyun kaslarını zorlayan işlerde çalışmak (örneğin bazı mesleklerde öne eğilerek çalışmak).
Sigara Kullanımı:
- Sigara içmek, disklerin beslenmesini bozarak dejenerasyon sürecini hızlandırır ve disklerin daha çabuk yıpranmasına sebep olur.
Genetik Yatkınlık:
- Ailede benzer omurga sorunları olanlarda risk artar.
Boyun fıtığının (servikal disk hernisi) belirtileri genellikle şunlardır:
Boyun ağrısı: Boyun bölgesinde devamlı ya da aralıklı ağrı olabilir.
Omuz, kol ve ele yayılan ağrı: Sinir sıkışması sebebiyle ağrı genellikle omuz, kol ve hatta parmaklara kadar yayılabilir.
Uyuşma ve karıncalanma: Etkilenen sinirin dağıldığı bölgelerde, özellikle kollarda, elde uyuşma veya karıncalanma hissi oluşabilir.
Kas zayıflığı: Sinir baskısı kaslarda güç kaybına yol açabilir, bu da kol veya elin belli hareketlerinde zayıflık oluşturabilir.
Baş dönmesi veya denge sorunları (nadir): Bazı durumlarda sinir kökleri veya omurilik etkilenirse baş dönmesi veya denge sorunları yaşanabilir.
Boyun hareketlerinde kısıtlılık: Boynu çevirmekte veya eğmekte zorluk yaşanabilir.
Bu belirtiler, fıtığın şiddetine ve sinire baskı yapma derecesine göre değişebilir.
Eğer böyle belirtiler varsa, bir nöroloji veya ortopedi uzmanına başvurmak önemli.
Boyun Fıtığının Tanısı Nasıl Konulur?
Klinik Muayene: Hekim tarafından hastanın ayrıntılı şikayetleri dinlenir (boyun ağrısı, kollarda uyuşma, güçsüzlük, refleks değişiklikleri vb.) ve uygun bir şekilde fizik muayene yapılır. Boyun hareketleri, sinir fonksiyonları, kas gücü ve refleksler değerlendirilir.
Görüntüleme Yöntemleri
MR (Manyetik Rezonans Görüntüleme): Boyun fıtığının tanısında en yaygın ve en kesin yöntemdir. Boyun omurlarındaki diskler, sinir kökleri ve omurilik hakkında detaylı bilgi verir.
BT (Bilgisayarlı Tomografi): Yumuşak doku hakkında sınırlı bilgi elde edilir. Kemik yapıları ve disklerin durumu hakkında bilgi verir. MR çekilemediğinde tercih edilebilir.
Röntgen: Omurga kemik yapısını gösterir, ancak fıtığı direkt göstermez. Omurga eğriliği veya daralma gibi ek sorunları değerlendirmek için kullanılır.
Sinir İletim Testleri (EMG/ENG): Sinirlerin iletim hızını ölçer, sinir hasarını veya sinir sıkışmasını değerlendirmek için yardımcı olabilir.
Nöral Görüntüleme: Nöral görüntüleme, sinir yollarının durumunu incelemek için kullanılır. Bu yöntemler arasında sinirlerin ultrasonu veya diğer ileri görüntüleme teknikleri yer alabilir.
Tedavi Yöntemleri
Boyun fıtığı (servikal disk hernisi) tedavisi, hastalığın şiddetine, belirtilere ve hastanın genel durumuna göre değişir.
1. Konservatif (Ameliyatsız) Tedavi
- Dinlenme: Kısa süreli olarak ağrının şiddetli olduğu dönemlerde boynu zorlayacak hareketlerden kaçınmak.
- İlaçlar: Ağrı kesiciler (Naproksen, parasetamol, ibuprofen), kas gevşeticiler, bazen kısa süreli kortikosteroidler.
- Fizik Tedavi: Boyun kaslarını güçlendirmek, esnekliği artırmak ve ağrıyı azaltmak için egzersiz programları.
- TECAR, Tens, Hotpack, US gibi fizik tedavi ajanları.
- Boyunluk Kullanımı: Özellikle kola yayılan uyuşması olan hastalarda, boynun dinlenmesi için kısa süreli boyunluk önerilebilir.
- Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Ağır yük kaldırmamak, boyna yük bindiren durumlardan sakınmak, ergonomik düzenlemeler yapmak.
2. Girişimsel Tedaviler
- Epidural Steroid Enjeksiyonları / Proloterapi / Nöralterapi: Ağrıyı azaltmak için sinir kökü, bağ ve kemik yapılara uygulanan enjeksiyonları kapsar.
3. Cerrahi Tedavi
- Konservatif tedaviye rağmen geçmeyen şiddetli ağrı, kas güçsüzlüğü, sinirlerde belirgin hasar veya felç gibi durumlar varsa cerrahi seçenek gündeme gelir.
- Cerrahi müdahale genellikle fıtıklaşmış disk parçasının çıkarılması veya omurganın stabilize edilmesi (füzyon) şeklindedir.