Diz KireçlenmesiNedir?
-
-
Diz kireçlenmesi (tıbbi adıyla gonartroz) diz ekleminde bulunan kıkırdağın zamanla aşınması ve bozulması sonucu ortaya çıkan kronik ve ilerleyici bir osteoartrit (eklem kireçlenmesi) türüdür. Bu durum, diz ekleminde ağrı, sertlik, şişlik ve hareket kısıtlılığına yol açar.
Nedenleri Nelerdir?
Diz kireçlenmesine neden olan başlıca faktörler:
Yaş; En yaygın risk faktörüdür. Sıklıkla 50 yaş üstü kişilerde görülür.
Aşırı kilo; Ekleme binen yükü arttırır, kıkırdak daha hızlı bir şekilde yıpranır.
Eklem travmaları; Menisküs yırtığı, bağ yaralanmaları gibi diz travmaları sebebiyle kireçlenme riski artar.
Genetik yatkınlık; Ailesinde kireçlenme öyküsü olanlarda risk artar.
Eklemin yapısal bozuklukları; Doğuştan gelen diz hizalanma problemleri de dizi olumsuz etkiler.
Ağır iş veya kontrolsüz spor; Dize sürekli ve dengesiz yük binmesi aşınmayı hızlandırır.
Eklem Enfeksiyonları ve İltihaplı Hastalıklar; Diz ekleminde enfeksiyon ya da iltihaplı romatizmal hastalıklar, kıkırdağın hasar görmesine ve kireçlenmeye neden olabilir.
Kireçlenme Belirtileri
- Diz kireçlenmesinin başlıca belirtileri şunlardır:
- Diz ağrısı (özellikle merdiven çıkarken, çömelirken veya uzun süre ayakta kalınca)
- Sertlik (sıklıkla sabahları ya da uzun süre oturup kalkınca)
- Hareket kısıtlılığı
- Kıtırtı sesi (hareket sırasında)
- Şişlik ve hassasiyet
- Dizin şekil bozukluğu (ilerleyen vakalarda)
- Kas Güçsüzlüğü ve Atrofi (ağrı sebebiyle kullanmaktan kaçınmaya bağlı)
*Eklemde kızarıklık ve sıcaklık (bazen görülebilen bu durum iltihaplanmayı gösterebilir.)
Tedavi Yöntemleri
Tedavi, hastalığın evresine göre değişir. Amaç, ağrıyı azaltmak, hareket kabiliyetini korumak ve ilerlemeyi yavaşlatmaktır.
1. İlaç Tedavisi
- Ağrı kesiciler: Naproksen, diklofenak, ibuprofen gibi NSAID’ler
- Kortikosteroid enjeksiyonları
- Glukozamin/kondroitin takviyeleri
- Hyaluronik asit, Akıllı Plazma, PRP, Eksozom, Kök Hücre enjeksiyonları: Eklem sıvısını artırır, ağrıyı ve ödemi azaltır, kayganlık sağlarlar.
2. Fizik Tedavi ve Egzersiz
- Diz çevresindeki kasları germe, güçlendirme
- Esneklik ve denge artırıcı egzersizler
- TECAR, Ultrason, TENS gibi fizik tedavi uygulamaları
3. Yaşam Tarzı Değişiklikleri
- Kilo kontrolü
- Düzenli ama diz dostu egzersizler (yüzme, bisiklet gibi)
- Dizlik veya baston gibi yardımcı cihazlar kullanmak
4. Cerrahi Tedavi (İleri evrelerde)
- Artroskopik temizleme: Erken evrelerde sınırlı fayda sağlar.
- Osteotomi: Kemik kesilerek eklem yükü değiştirilebilir.
- Diz protezi ameliyatı (total diz artroplastisi): Kıkırdak tamamen yok olduysa uygulanır.