SkolyozNedir?
-
-
Omurgamız arkadan bakıldığında düz bir hat şeklindedir. Skolyoz, omurganın 10 derece ve üzerinde yana eğilmesi olarak tanımlanır. Eğrilik sağ ya da sola doğru olabilir. Sıklıkla sırt (torakal) ve bel (lomber) bölgelerinde görülür. Bazı durumlarda her iki bölgede de eğrilik oluşabilir. Dünya genelinde yapılan araştırmalar, okul çağındaki çocukların yaklaşık %2-3'ünde skolyoz belirtileri görüldüğünü ortaya koyar.
Neden Olur?
Skolyozun pekçok sebebi olabilir, ancak çoğu zaman nedeni bilinmez (idiyopatik). İdiopatik skolyoz neredeyse olguların %80'ini oluşturur ve en sık görülen türüdür. Sıklıkla ergenlik döneminde (10-19 yaş) ortaya çıkar. Bilinen nedenleri şöyle sınıflandırılabilir:
Konjenital (Doğumsal) Skolyoz
Omurganın doğuştan yapısal anormalliği söz konusudur.
Nöromüsküler Skolyoz
Omurilik felci, serebral palsi ve kas distrofisi gibi nörolojik ve kas hastalıklarında görülür.
Dejeneratif Skolyoz
Yetişkinlerde yaşlanma, disk ve eklem dejenerasyonu sonucu gelişir.
Travmatik veya Tümöre Bağlı Skolyoz
Tümör, kaza, enfeksiyon gibi durumlar sonucu omurga yapısının bozulmasıyla oluşabilir.
Belirtileri Nelerdir?
- Bir omuzun diğerinden daha yüksek olması
- Kalçada asimetri varlığı
- Omurgada gözle görünür bir eğrilik olması
- Kıyafetlerin vücuda tam oturmaması
- Bel, kalça ve sırt ağrısı (özellikle erişkinlerde)
- İlerlemiş vakalarda nefes darlığı (göğüs kafesinin şekli bozulursa)
Tedavi Yöntemleri
Skolyoz tedavisi uzman bir ekip tarafından ciddiyetle yürütülmesi gereken bir süreçtir. Tedavi eğriliğin derecesine, kişinin yaşına, büyüme potansiyeline ve skolyozun tipine göre değişir:
1. Gözlem (İzlem)
- Eğrilik 20 derecenin altındaysa.
- Özellikle büyüme çağındaki çocuklarda sık aralıklarla takip gerekir.
- Bu esnada kişiye özel hazırlanmış egzersiz programı ile hasta yönetimi yapılır.
2. Korse Tedavisi
- Eğrilik genellikle 20–45 derece arasındaysa.
- Büyüme devam ediyorsa uygulanır.
- Korse kullanımı (uyku da dahil olmak üzere) tüm günü kapsayacak şekilde (20-22 saat) kullanılır.
- Amacı skolyozun ilerlemesini durdurmaktır, geriletmez.
3. Fizik Tedavi ve Egzersiz
- Kas dengesini sağlamak ve duruşu düzeltmek için önerilir.
- Schroth terapisi gibi özel egzersiz teknikleri uygulanabilir.
- Ağrıyı azaltma, ilerlemeyi geriletme ve genel duruşu iyileştirme açısından faydalıdır.
4. Cerrahi Tedavi
- Eğrilik 45–50 dereceyi geçtiyse ve uygulanan tedavilere rağmen ilerleme gösteriyorsa yapılır.
- Spinal füzyon (omurların sabitlenmesi) gibi ameliyatlar uygulanır.
- Amaç eğriliği düzeltmek ve ilerlemesini durdurmaktır.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Skolyoz erken fark edildiği takdirde tedavisi daha kolay olup cerrahiye gidiş ihtimali azdır.
Okul taramaları kesinlikle çok önemlidir.
Fiziksel görünümdeki değişiklikler hafife alınmamalı. Şüphe halinde muhakkak bir FTR Uzman hekimine danışılmalıdır.
Özellikle ergenlerde bazı durumlarda psikolojik destek gerekebilir.